Prvi antituberkulozni dispanzer u svetu osnovao je 1887.godine u Edinburgu u Škotskoj ser Robert Filip. Posle toga mreža dispanzera se širi pa se osnivaju AT dispanzeri u Belgiji 1900 . Francuskoj 1901. u Nemačkoj 1902. Finskoj 1904. Švedskoj 1905. i Švajcarskoj 1906.

Razvoj borbe protiv tuberkuloze u našoj zemlji može da se podeli u tri perioda...

• Do I svetskog rata

Početak organizovane borbe protiv TB kod nas vezan je za velikana zdravstvene kulture dr Milana Jovanovića - Batuta, koji je pisao o značaju osnivanja Društva za čuvanje narodnog zdravlja, koje bi otkrivalo i zbrinjavalo i materijalno pomagalo obolele i članove njihovih porodica. Ne možemo zaobići ni ime dr Ljubomira Stojanovića, koji je svojim delovanjima preko SLD i upornim nastojanjem da se problemu TB pristupi ozbiljno, uspeo da se već od 1910.godine osnivaju grudna odeljenja u svim većim mestima u Srbiji.

 

• Između dva svetska rata

Njegova je zasluga osnivanje prvog dispanzera u Beogradu 1. januara 1921 .godine pod nazivom Državni antituberkulozni dispanzer, na Zelenom vencu, odakle se 1925. godine seli u Sinđelićevu 4, a nedugo potom u ulicu Kralja Milana 60. Posle još nekoliko preseljenja, ATD se konačno 1936. godine seli u novu zgradu u Bulevaru kralja Aleksandra 237. Tom prilikom se menja i naziv u Gradski ATD. Gradski ATD osniva stacionar sa 42 postelje 2.1.1940. godine koji je radio sve do 1954.godine kada je izdvojen iz Gradskog ATD i pripojen Gradskoj bolnici.

 

• Posle II svetskog rata

Po završetku II svetskog rata broj ATD dispanzera se širio. Radi bolje organizacije rada donesena je odluka da se ATD objedine tako da je 1947.godine Gradski ATD prerastao u Centralni ATD. Postojala je potreba za širenjem prostora tako da se 1960.godine počinje sa izgradnjom nove zgrade u ulici Rifata Burdževića 33. Zgrada je svečano puštena u rad 26.01.1963.godine. a 12. aprila 1963. godine to postaje Gradski antituberkulozni dispanzer kao samostalna zdravstvena ustanova. 1964.godine su otvoreni pomoćni dispanzeri u Sopotu i Barajevu. Krajem 1966. godine ATD u Zemunu i Obrenovcu izjasnili su se za integraciju sa Gradskim ATD.

Na predlog Skupštine grada Beograda Gradski ATD prerasta u Gradski zavod za antituberkuloznu zaštitu i bolesti pluća 26.02.1969.